AURKIBIDEA:
SARRERA……………………………………………………..3
GORPUTZA…………………………………………………4-6
ONDORIOAK………………...………..……………………7-8
ERANSKINAK……………………..………..…………….9-10
BIBLIOGRAFIA………………….....……………………….11
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
SARRERA:
XXI. mendeko eskolak pertsonen bizimodua bezala
denboraren poderioz aldaketa handiak jaso ditu, horrekin batera eskolaren
xedeak aldatzen joan dira. Hasierako eskolak askoz zorrotzagoak ziren,
hezkuntza sistema horri tradizionala deritzo. Hartan, umeek ez zituzten
eskubiderik, irakasleak agindutakoa bete behar zuten, bestela, zigor gogorrak
inposatuko zizkieten. Eskola hauek erlijioaren inguruan mugitzen ziren, hau da,
ematen zituzten gai guztiak erlijioarekin bat etortzen ziren, askatasunik gabe
beste ideologia batzuk izanda. Gaur egun, XXI. Mendean gaudela, metodologia aldatzen
ari da, praktikoagoak diren eskoletara hurbilduz.
Oraingo sistemaren xede nagusia ikasleei materia ondo
azaltzea da, umeek argi eta garbi uler dezaten. Hori ezinbestekoa da,
horretarako hainbat metodo izan behar dituzte irakasleek gauzak azaltzeko
askatasun osoz. Hau guztia ondo atera dadin, prestakuntza egokiak eduki behar
dituzte, eta lortu behar dute haurrak ondo sentitzea ahal duten guztia ikasten
duten bitartean.
Hezkuntza aldatzeko beharra izan du gizartearen baloreak,
beharrak eta zereginak aurrera eramateko; Gero eta pertsona landuagoak,
lehiatsuak eta prestatuagoak bilatzen dituzte, erraz moldatzeko edozein lan
egoerari. Hobekuntza honetan eskola berriak aurrea hartu dio eskola
tradizionalari, eta honen barruan Homeschooling-a
agertzen zaigu:
XXI. mendean, Ipar Amerikan Homeschooling sortu zen. Mugimendu honek heziketa etxean egin behar
dela defendatzen du, hau da, gurasoen eskubidea dela haien seme-alaben heziketaz
zuzenean arduratzea, suposatzen delako, gaur
egun, eskoletan ez direla lantzen behar bezala beharrezko baloreak, eta
balore hauek seguruago daudela gurasoek zuzenean ematen badituzte.
Eskola tradizionala, izenak dioen moduan, irakasleak
aukeratutako ezagutzak transmititzea izango litzateke. Irakaslearen rola eman
beharreko ezagutzak onartzea eta ikasleei irakastea da, beraz, erakutsi
beharrekoa menperatu beharko luke. Sistema hau, lehenengo, hezkuntza-sistema
izan zen, eta gaur egun praktikan jartzen jarraitzen dute baina poliki eraldatuz,
sistema berriak sortzen.
GORPUTZA:
-
Bi
funtzio hauek eragin ezberdina dute haurrarengan, honek duen adinaren arabera. Hezitzea
,nork bere oldarrak kontrolatzen ikastea eta hezitzailearen aginduak obeditzen
ikastea da. Sozializazioaren hasiera aurrekoan datza eta hau familian eta,
ondoren, eskolan gauzatzen da.
Bi funtzio ezberdindu behar dira umeen heziketan: Funtzio
asistentziala eta funtzio hezitzailea. Lehenengo funtzioak familia eta lan
mundua bateratzea du helburu umeen beharrizanak gordez eta bigarrena berriz
heziketa proiektu baten oinarri diren beharrezko identitate eta autonomia
ezagutza, umea hazten den eremuaren natura- eta gizarte- ezagutza izatea eta
sozializazioa umean ezartzea du xede.
Beraz, haurra txikia denean funtzio asistentzialak
hezitzaileak baino garrantzia gehiago izango du. Aldiz, umea hazten doan
heinean funtzio asistentzialak garrantzia galtzen joango da eta hezitzailea
gailendu edo garatuko da.
-
Gizartea
ezin da aldatu. Denborak eragina izan du pertsonengan eta hauen bizitzeko
ohiturak, kulturak, heziketa motak eta abar, moldatuz joan dira. Esan daiteke
gertaera ezberdinek zerikusia izan dutela gizartea aldatzeko unean, baina
aldaketa horiek gertatzeko gertaera oso handiak gauzatu behar izan dira.
Horregatik, irakasleek ezin dute gizartea aldatu ez bait dute hainbeste indarrik
hau aldatzeko. Eskola barruan, irakasleek duten zereginetako bat umeei inguruan
duten kultura ulertaraztea eta transmititzea dute xede, baina lehen aipatu
dugun moduan irakasleek ezin dute gizartea aldatu.
-
Irakasle
batek bere esperientzia guztian zehar ume ezberdin askorekin lan egin beharko
du: ume azkarrak, isilak, atzerritarrak, beldurtiak … Guzti hauek hezi ahal
izateko teknika ezberdinak landu beharko ditu , beti haren ikasleak
bikaintasuna lor dezaten.
Egia da, aipatu dugun moduan, ikasle batzuek beste
batzuek baino zailtasun handiagoak izango dituztela bikaintasun hori lortzeko.
Horregatik, kasu hauetan irakaslearen funtzioa da
zailtasunak dituzten ikasleei laguntza eskaintzea izango da atzean gera ez
daitezen.
Irakasle batek bere ikasleen bikaintasuna lortu nahi
baldin badu gela osoaren bikaintasuna lortu beharko du eta hau berdintasuna
sustatzen lortzen da, hau da: haur guztiek, nahiz eta erritmo ezberdinean egin,
aurrera egitea.
-
Pertsona
oro gizarte batean kokatuta dago eta gizarte bakoitzak bere ezaugarriak ditu.
Eskola munduan kokaturik, badaude umeak
lan mundurako txikitatik prestatzen dituzten herrialdeak eta hauek ez dute
umeen sozializazio egokia hainbeste kontuan hartzen. Izan ere Japonia bezalako
herrialde garatu batean umeen etorkizuna baino ez da kontuan hartzen. Haurrak
amaren sabelean daudenetik heziketa bat jasotzen dute. Badaude emakume
haurdunentzako klaseak non umearen garapen egokia lantzen den. Umearen
jaiotzetik lan mundura sartzen denera arte honen bizitza lehiaketa bat da.
Eskoletan umeak nota hoberenak ateratzeagatik lehiatzen dira eta zailtasunak
dutenek ez dute lekurik izango eskola batean. Honen ondorioz, Japoniar ume asko
“bulling-a” jasan beharko dute. Irakasleek ez dute gelaren bikaintasuna
bilatzen, umeena baizik. Honek suposatzen du zailtasunak dituzten umeei ez
dietela inongo laguntzarik eskaintzen eta logikoa denez, atzean geratuko dira.
Badirudi umeen etorkizuna ona izango dela ziurtatzen
duten herrialdeak beste batzuk baino garatuago daudelako, baina ez da ala.
Japonian, esaterako, umeek ez dute sozializazio prozesu bat jasotzen eta beraz
ez dira kapazak gizarte batean lankidetzan aritzeko. Eskolan sustatu beharreko
prozesu hau erabateko garrantzia du pertsonen bizitzan, eta hau gizarte sano
batentzako ezinbestekoa izaten da.
Umeen etorkizunari hainbeste garrantzia ematea ez du
zentzurik orainaldian ume horiek gizartean galduta egongo direlako.
Eskolan umeak hezi behar dira. Honekin batera, umeak
sozializatu behar dira, bizi diren gizartean edozein momentutan haiek bakarrik
segurtasunez biziraun ahal izateko.
-
Estatua
umeen heziketan parte hartu behar duela argi dago, izan ere hau izango delako
eskolen arduradun. Egia da familiaren eta eskolaren arteko ezberdintasuna
ezagutu behar dela: alde batetik, irakasleen funtzioa umeak irakastea izango
litzateke eta bestetik, gurasoen ardura umeak hezitzea.
Bien papera ezinbestekoa da, bai irakasleena bai
familiena, baina gaur egun esan dezakegu familien papera garrantzia handia
hartu duela (Homeschooling adibide
gisa) hezkuntza eta bizitza baloreak seguruago daudelako gurasoek zuzenean ematean.
Finlandiako kasuan, eskoletako eta hezkuntzako arauak
edota baloreak irakasleen kontua dira, hemen, berriz, Estatuaren kontua.
Gobernu aldaketak daudenean Finlandiako hezkuntzan ez
dute eraginik, gure herrialdean, berriz, gobernu aldaketa bakoitzak hezkuntza
aldaketa suposatzen du, eta honek hezkuntzaren garapena oztopatzen duela esan
genezake.
ONDORIOAK:
Gure ikuspuntutik, XXI.mendeko hezkuntza gero eta
hezkuntza garatuagoa izan behar da. Denbora pasa ahala, hezkuntza, beste
hainbat gauza bezala, aldatzen joan da.
Elkarbizitza, kultura… aldatu diren moduan, umeek eskoletan ikasi beharreko
baloreak edo bizitza oinarriak ere aldatu dira, beraz, uste dugu oso
garrantzitsua dela ume hauei balore berriak irakastea, beste modu batean
esanda, eskola berriaren baloreak.
Orain dela urte ugari beste balore batzuk zeuden, gaur
egun horietako batzuk oraindik mantentzen dira, adibidez: errespetua. Baina
badaude beste askok aldatzen joan direnak, esaterako, orain dela asko eskoletan
hezkuntza nahiko zorrotza zen eta ezin zenuen sormena garatu. Gaur egun,
berriz, sormena garatzea, hezkuntzarekiko malgutasuna eta autonomia dira balore
nagusienetakoak edo garrantzitsuenak.
– Sormenaren garapena: Sormena gizakiak ideia, kontzeptu,
objektu berriak, horien arteko loturak zein problema baterako soluzioak
irudikatu, pentsatu eta sortzeko duten ahalmena da. Horretarako umea lagundu
behar da hau garatzeko, ezagutzaren bitartez nahiz esperimentazioaren bitartez,
gauza berriak eginez eta asmatuz.
– Errespetua: Norbere buruarengan eta besteengan haintzat
hartzea guztien eskubideak eta bertuteak duintasunez. Berdintasun honek
besteekiko tratu atsegin eta errespetuzkoa exijitzen du. Umeari erakutsi behar
zaio norbere burua ezagutzea haintzat hartzea eta baloratzea, baita besteak eta
ingurunea kontuan hartzea. Kontuan hartzea zer egin edo zer ez egin
elkarbizitza on bat izateko.
– Malgutasuna: Umeek aldaketak egitera ohitu behar dira.
Sormena eta ezagutzaren bitartez irakatsi behar zaie gauzak beti ez direla
diruditen bezalakoak, kapaz izan behar dira gauza horietatik haien potentziala
ateratzera. Ez dira gauza batetara ohitu behar, bizitzan eta gauzetan hainbat
aldaketa baitaude.
– Jakin-mina: Umeak txikiak direnean kuriositatea piztu
behar zaie polikipoliki eguneroko gauzak ikasteko, bai esperientziaren bidez
bai familiak emandako baloreen bidez. Umeek ikasteko gogoak izan behar dituzte
benetan emaitza onak izateko, ez ditugu indartu behar nahi ez dutena ikastera.
– Autonomia: Nahiz eta ume txikiak izan eta iaia
esperientziarik ez izan, hainbat gauza ikastera bultzatu behar ditugu haien
kuriositatea piztuz. Hau da, eguneroko gauzetan bere galderen erantzunak bilatu
behar dituzte eta haien kabuz egiten ikasi behar dute. Horrela norberak bere
autonomia garatuko du.
ERANSKINAK:
Eskola aldatzen ari da. Garai hauetan
nabarmena den teknologia aurrerapena gure eskoletan leku handia hartzen ari da.
Hainbat plataforma berri atera dira hezkuntza sailean: ESKOLA 2.0 esaterako.
Gaur egun garatuta dagoen teknologia ia edozer
eskaintzen du. Duela gutxi arte erabiltzen ziren arbela eta klarionak haien
balioa galtzen ari dira arbela digitalak direla eta. Hainbeste erabiltzen ziren
koaderno eta boligrafoek ere haien balioa galtzen hasi dira ordenagailuek
eskaintzen duten zerbitzuei esker (izan ere idazkera errazagoa, arinagoa eta
ortografia zuzentzailea eskaintzen dute) Bitxikeriak diruditen arren, berebiziko
garrantzia duten gauzak dira.
Ikasgela berriak digitalizatu egin dira lehen
aipatu dugun eskola 2.0-ri esker. Digitalizatzen honek baditu bere abantailak
eta desabantailak. Aztertuko ditugu honako hauek.
Ikasgela digitaletan, arbela digitalak eragiltzen
dira. Honek beste hainbat elementu ditu erabilgarria izan dadin. Esaterako,
beharrezkoa dira ordenagailua, proiektorea, pantaila interaktiboa, arbela
interaktiboaren softwarea eta konexio modua: bluetooht edota kableak.
hauek guztiek ikasgela digitala osatzen dute
eta funtzio hauek betetzen dituzte: Hasteko, ordenagailutik datorren
informazioa proiektatzen uzten du. Jarraian, ordenagailua arbeletik
kontrolatzea ahalbidetzen du punteroa sagutxo moduan erabiliz. Azkenik,
punteroarekin oharrak bertan idazten uzten du.
Arbela betetzen dituen funtzio ohikoenak goian
aipatu ditugunak dira, baina beste hainbat funtzio ere bete ditzazke.
Egia da material guzti hau gela bakoitzean
ipintzeak kostu handia dakarrela eta eskola guztietan hau ipintzeak milioika
euro suposatzen dituela.
Dena den, digitalizatze honek dakarren onurak
asko dira. Alde batetik ikasleen motibazioa areagotzen du, izan ere, gaur
egungo ikasleek teknologia munduan jaio bait dira eta bere saltsan senti
daitezke honako gela hauetan. Segidan, denbora aurreztu eta sormena pizten
laguntzen du arbela digitalak.
Beste abantaila batzuek arteak hauek goraipatu
nahi izan ditugu izan ere hauek direlako pisu gehien dutenak.
Kontuan hartu behar da eskolen teknologizatze
honek ez duela giza-lanaren indar berdina, hau da, irakaslearen funtzioa beti
teknologiaren gainetik dago eta egon behar da nahiz eta teknologiak asko
hobetzen diren.
Amaitzeko, aipatu beharra dago Eskola 2.0
programa 2010. urtetik indarrean dagoela eta Lehen Hezkuntzako bostgarren
mailakoek dutela lehendabiziko eskubidea hau erabiltzeko, eta maila horretatik
aurrera izango dutela gela digitalak izateko aukera. Bitxikeria moduan,
plataforma hau Euskadin ezartzea 2009ko ekainaren 5ean erabaki egin zen.
Taula honetan ikus dezakegu
2011n Eskola 2.0 programak eskuragarri jarri zituen ordenagailu kopuruak
ikasleentzat, gela digitalen kopurua eta irakasle formatuen kopurua.
BIBLIOGRAFIA
